Qiyamat (Part – 2)

032-Tausug-Kasilasa-300x225

By Sheikh Zamzam Saleh

أما في ثلاثة مو اطن فلا يذكر أحد أحدا. عند الميز ان حتى يعلم أيخف ميز انه أم ينقل, وعند تطا ير الصحف حتى يعلم أين كتابه في يمينه أم في شما له أم من وراء ظهره، وعند الصر اط إذا وضع بين ظهري جهذم حتى يجوز

Wayruon misan hangsulag in makatumtum ha pagkahi nya ha tu (3) tampat ini: 1.) ha PAGTIMBANG, sahingga’ kaingatan nila in timbangan sin hinang nila marayaw bang mabu’gat atawa magaan, 2.) ha wakto paghiklad sin nushkah [manuscript (listahan sin hinang marayaw ibang mangi’)] sahingga’ kaingatan bang dampal pa pakain sin lima hitukbal bang pa tu’o atawa lawa, iban 3.) ha SIRAT (taytayan) nakabubutang ha taas sin narka’ sahingga makauntas sila dii.

YAWMUL JAZAA’ (Adlaw Pagtungbas atawa adlaw pag bahagi’)

Duun ha adlaw ini ma’awn na in pagtungbas kanila, atawa ubus sin pagtungbas sin hinang nila, ampana isab awnun in pagbahagi’. In tungbas marayaw bahagi’ niya pa shorga’, in tungbas mangi’ bahagi’ niya pa narka’. Ha sabab yan hangkan ngiyanan “Yawmul Jazaa”.

Katan sin hukuman siksa, (dusa) amu in wala’ kiya pa labay kanila dii ha dunya ha hukuman sin shara’ Agama’ Islam, nah, tagad da siya didto ha adlaw gana-gana tantu maka tayma’ da siya hukuman labi mabu’gat pa dain sin mataima’ niya di ha dunya. Katan sin hukuman paminasa, ka anyayahan nahinang sin tiyap-tiyap manusiya’, sarta’ in paminsana’ iban ka anyayahan yan bukon izin daakan sin agama, tantu in mga tao kiyugdan sin kabinsanaan iban ka-anyayahan dii ha dunya, papanungbasun da sila didto ha Hadhrat sin Tuhan Allah S.W.T. Bukon sadja Manusiya’ in manungbas sampay binatang amu in na-anyaya dii ha dunya, in sila sumukut da sila tungbas didto ha Hadhrat sin Tuhan Allah S.W.T..

Sabda sin Nabi Muhammad S.A.W

من كانت عنده مظلمة لأخيه من عرضه أو شيء فليتحلله منه اليوم قبل أن لا يكون دينار و لا درهم، و إن كان له عمل صالح أخذه منه بقدر مظلمته، وإن لم يكن له حسنات أخذ من سينات صاحبه فحمل عليه

“Hi siyo-siyo in naka-anyaya taymanghud (pagkahi) nya, subay siya mikimaap ha di’ pa siya dagpakan sin kamatay, pasal in adlaw susungun (qiyamah) wayruon na dinar iban wayruon dirham. Subay siya magayu’ ka-ampunan ha waktu niya pa buhi bat dih makawa’ in hinang niya karayawan hipamayad ha taymanghud (naanyaya) niya. Bang wayruon nahinang niya karayawan, in dusa sin taymanghud (naanyaya) niya hikadto kaniya”.

AL-MIZAN (Timbangan Sin Ammal)

Ha tatkala’ ubus na in pagpapanaw sin hukuman pag tungbas iban sin pagkirah sin mga dusa iban sin pahala’, pa awnun na isab in pagtimbang sin ammal marayaw iban hinang mangi’ duon ha katan manusiya’. In tiyap tiyap manusiya’ awn sadja matimbang kanila, kania kania ima-atud sila tampak pa mata sin timbangan ha harapan nila. Katan manusiya’ kakitaan nila in timbangan sin ammal nila iban aturan ha shara’ niya halulai.

Ampa in umalup mag pa-awn sin pagtimbang amuna in malaikat Jibreel, tumindug in malaikat ini duun ha taas sin Shirath (taytayan) supaya masigla’ niya kaingatan in jumlahan sin ammal shalih iban sin ammal ma’siat sin tiyap tiyap hangka tao.
Ampa in dahun sin timbangan ini in hansipak niya tampal pa Arash, nag-aalup iban sin shorga’. In hansipak sin timbangan amu in butangan sin ammal mangi’ dapit niya pa lawa barhadapan iban narka’.

Hasil sin pagtimbang ini nagbibidda’ bidda’ in kaada’an niya:

1. Tao labi mataud in karayawan niya pasurun siya shorga’.

2. Tao labi mataud in kangi’an niya pasurun siya pa narka’.

3. Tao magsali’ in dayaw iban sin hinang niya mangi’ hituy madto pa “A’raf”. Nakabutang ha antara’ sin narka’ iban shorga’, in mga manusiya’ nakbutang duon ha Bud A’raf ini awn da wakto maka guwa’ da sila, pasurun da sila pa shorga’ iban Rahmat sin Allahu Ta’ala kanila.

4. Tao miyatay nag si-shirik pa Allahu Ta’ala atawa mushrik, munafiq, kafir, hi sud sila manuytuyan pa lawm sin narka’ didto sila ha lawm niya salama-lama.

Farman sin Allahu Ta’ala

وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا ۖ وَإِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَاسِبِينَ

Hatiniya “Hibutang namu’ in timbangan amu in ha kabuntulan (adilan) kutika’ ha adlaw Qiyamat, na wayruon n aka-anyayahan sin hambuok ginhawa (di’ lugi’un in hangkatao hangsulag uno-uno sadja iban minsan in ka awnan sin buggat timbang sin hangsulag bigi (mustard) bunnal tuod hidihil namu’ da (in pahala’ niya). Mamarahi na kamu’ amu in magkuma’agi sin parhisaban (pagbista).
Surah Al-anbiya’: 47

AS-SIRAT (Taytayan Labayan)

As-Sirat: hatinya dan taytayan labayan untasun madto pa shorga’ sin katan ummat manusiya’. In taytayan ini kiyabayta’ bunnal tuod miyumutang siya ha babaw sin Narka’ Jahannam amuna in panawun tudju pa shorga’. In tiyap tiyap manusiya’ masti subay sila makalabay dain ha taytayan ini.

Amu in mga manusiya’ natimbang na in pahala’ sin mga ammal nila iban sin dusa nila, nah maka una sila palabayun dain ha taytayan ini. In pu’unan sin tayatayan ini dain ha higad sin Mahshar, ampa in duhul niya isab madto pa halaman sin shorga’. Ampa in baba’ niya amuna in narka’.

In tao mu’min ha lawm sin ammal ta’at niya amu in kiyadihilan sila sin Allahu Ta’ala ka-ampunan sin mga dusa nila, in sila makalabay dayin ha taytayan ini sahingga maka sampay sila madto pa shorga’. Ampa in tao kafir iban sin mga kaibanan mu’min nakahinang ma’siat di ha dunya in sila in tattap sila nagsasandal ha lawm siksa’, ha salugay sin masa nila tartantu ha narka’. In sila ini ha tatkala’ sila umuntas dain ha taytayan mahulug sila pa lawm narka’ jahannam.

In haba’ sin taytayan ini kiya bayta’ bunnal tu’ud awn 3,000 tahun atawa 15,000 tahun panawun, in puunan niya ha higad sin Parang Mahshar, in duhul niya ditto ha halaman sin Shorga’.

Dain ha pu’unan sin taytayan ini amuin ha higad sin Mahshar, duun ha ini tumindug in Malaikat Jibreel A.S. in ha gi’tungan sin taytayan ini tumindug in Malaikat Mikail. In duwa sila ini tumanya ha mga tao amu in lumabay dain ha taytayan ini.
Pangasubu sin Malaikat Jibreel;
1. Pakain mo piyagguna in kabata’ mo?
2. Naubus in umur mo nalanyap karna’ unu?
3. Ilmu kiya panghindu’ da ka iban kiya pag ammal siya?
4. In pangarta’ mo dain diin in labay niya nakawa’ mo siya nakakawun kaymo?

Di’ in manusiya’ maka ingsud misan hangka tapak siki mawn pa taytayan ini malaingkan subay sila mapariksa’ sin upat pangasubu ini.

Adapun in pag-untas duon ha taytayan ini kaniya kaniya na sadja in darajat niya: Dain kanila awn na landu’ saikata’ niya (sapat), awn na sarang sarang, awn na maluming, awn na isab mahulug pa narka’ jahannam. In ini magad ha kirahan sin ammal niya shalih amuin nahinang nila dii ha dunya ha masa sin kabuhi’ nila. Awn na isab in biskay niya biya sin kilat mahatangkas, biya’ sin hangka pidjaw mata, awn biya’ sin hangin in sigla’ niya, biya’ sin manuk manuk tumarbang, awn biya’ sin dagan kura’, iban awn pa isab mag-ilud iban sin dugaing niya.

Hisiyo siyo in matay kafir, mushrik, atawa munafiq, in sila ini amuna in mahulug dain ha taytayan madtu pa narka’ jahannam.

Kiya bayta’ bunnal tuod in taytayan ini awn pitu in parhanti’an (hundugan) niya: In hanti’an panagna’an asubuhun siya sin tungud pag-iman, bang in pag-iman niya mabuntul da wala’ makapagshirik iban magkufur pa Allahu Ta’ala, nah ampa siya makalanjal lumabay.

Hantian hika duwa: Asubuhun siya sin pasal sambahayang lima waktu, nah bang nakaamo ra ha aturan shara’ niya iban sin rukun niya, sharath niya, iban sin mga sunnat wajib ha lawm niya, ampa siya maka lanjal.

Parhanti’an hikatu: Asubuhun siya sin pasal Puasa ha bulan Ramadan, Nah bang nahinang da ha aturan iban ha shara’ niya ampa siya makalabay lumanjal.

Parhanti’an hikaupat: Asubuhun siya sin pasal Zakat niya, nah bang salassay ra in katan sin arta’ niya asibi’ dakula’ kiyadihilan niya ra haq, ha mga faqir miskin, ampa siya maka lanjal lumabay.

Parhati’an hikalima: Asubuhun siya sin pasal hajji’ nah’ bang kiyatunay ra in ibadat hadji’ iban in mga arta’ bang suchi, iban sin mga sharath shah sin hadji niya, ampa siya makalanjal lumabay.

Parhanti’an hikaunum: Asubuhun siya sin pasal kasutchihan nya, nah bang siya nakahinang da sin pasal kasuchihan, biya’ sin magsuchi sin baran dain ha hadats asibi’ iban hadats dakula’ biya’ sin hadats janabah iban sin dugaing niya, nah bang niya nahinang da ampa siya makalanjal lumabay.

Parhanti’an hikapitu, asubuhun siya sin pasal kabakti’an (pagta’at) ha ina’ ama’ niya, damikkiyan iban sin Shilatur Rahim, parsugpatan sin pagkasi lasa ha pangda’ig iban ha dugaing niya. Nah, bang na sampurna’ niya ra ampa siya makalabay lumanjal manudjuhan pa shorga’.

Kiya bayta’ daing ha hadith Sahih Bukhari in taytayan ini sangat manahut, masabab mapuklid in siki sin tao manaytay kadapliasan sin duliab sin narka’. Awn da isab tunuk niya mahait iban malagbis naga’ayun-ayun.

Ampa in taytayan labayan sin mga mu’minin (bar-iman) landu’ masanyang iban maluag, sumagawa ha mga tao kafir nagshirik pa Allahu Ta’ala amu in miyatay sila ha hinang kufur ma’siat, landu’ sila masukkar karna’ hipag bak nila in siksa’ duon ha ini ha wayruon li’li’an niya, karna’ in taytayan ini manahut labi dain sin hangsulag buhuk, iban malagbis in sulab niya labi mahait dain ha puddang.

Sabda sin Nabi S.A.W

In ha taas sin narka’ ini awn taytayan labi manahut dain ha hangsulag buhok iban labi mahait dain ha puddang, dain ha tu’o pa lawa niya kulingkang nasusula’bit iban awn tunuk. In manusiya’ amuin lumalabay duun ha taas niya ini; awn biya’ sin kilat, iban biya’ hangin mapaslud, awn isab makalipuas sila masalamat, iban awn napupudjag kiya papali’an sin kulingkang tunuk, awn pa nakamumugmug pa lawm sin narka’ in baihu’ nila.

Wallahu A’lam

Piyagkawaan: THARIIQU ILAA MA’RIFATI IL-HAQQ

Please follow and like us:

Comments

comments

Pag SHARE kaw bat sumampay pa kaibanan. Magsukul!